Wrestling

Jeden ze skoków z narożnika, Moonsault (Shawn Michaels skaczący na Chrisa Jericho)
Wrestling (ang. professional wrestling, pro-wrestling) – to zawodowa odmiana zapasów, ciesząca się największą popularnością w Stanach Zjednoczonych, Japonii, Kanadzie, Meksyku i Wielkiej Brytanii. W gruncie rzeczy to często niebezpieczny sport pokazowy, "żyjący" ze swojej widowiskowości, którą gwarantują zawodnicy często przyjmujący środki przeciwbólowe i sterydy (dla zwiększenia muskulatury oraz siły np. przy podnoszeniach)[1][2][3][4][5][6][7][8][9]. Rzadziej do ringu stają kobiety, co nie wpływa jednak na oglądalność. We wrestlingu zależność od płci nie jest dużym naciskiem, liczy się efektowna i zarazem burzliwa walka.
Pomimo akrobatycznych umiejętności zawodników, zdarzają się poważne urazy ciała, np. głowy i kręgosłupa (piledriver)[10][11][12][13][14][15][16]. Dlatego zabraniano stosowania chwytów "corkscrew shooting star press", "arm twist rope walk chop", piledriver (zakazany w roku 1997 w federacji WWF po incydencie z źle wykonanym piledriverem przez Owena Harta na Stevie Austinie) oraz "#450° splash"[17].
Nie obywa się bez wypadków, w tym śmiertelnych[18][19][20][21][22][23][23][24][25]. Przyczynami zgonu zawodników przed 50. rokiem życia są najczęściej: ataki serca (Eddie Guerrero), sterydy, przedawkowania, samobójstwa (Test), infekcje (Chris Candido), morderstwa (Chris Benoit) oraz urazy[18]. Ponadto agresywne zachowania zawodników wpływają także na agresję wśród widzów[26].
Spis treści
- 1 Federacje
- 2 Zawodnicy
- 3 Pin
- 4 Submission (poddanie)
- 5 KO
- 6 Count-out
- 7 Dyskwalifikacja
- 8 Odmiany walk
- 9 Wypadki śmiertelne
- 10 Podział na postaci i style walki
- 11 Style
- 12 Znane federacje zawodowych zapasów
- 13 Polskie federacje pro-zapaśnicze
- 14 Zobacz też
- 15 Linki zewnętrzne
- 16 Przypisy
//
Federacje
W zawodowym wrestlingu "federacja" oznacza związek wrestlingowy, posiadający własną wewnętrzną autonomię. Do takich federacji oprócz wrestlerów, zatrudniani są także showmeni oraz konferansjerzy. Każda federacja ma własne tytuły mistrzowskie, nieobowiązujące w innych federacjach.
Obecnie największą federacją wrestlingową jest WWE (World Wrestling Entertainment), która w 2001 wchłonęła największego rywala World Championship Wrestling . Obecnie największym konkurentem WWE jest Total Nonstop Action Wrestling. Federacja ta cały czas się rozrasta i na początku 2006 roku podpisała roczny kontrakt z dużą gwiazdą amerykańskiego wrestlingu – Stingiem, a 17 marca tego samego roku odbyła się pierwsza gala typu House Show (zawody nie emitowane w TV). TNA posiada 2-godzinny program pt. "iMPACT!" emitowany głownie na antenie stacji Spike TV oraz co miesiąc organizuje galę PPV (Pay-per-view).
W latach 1995-2000 najpoważniejszym konkurentem dla WWE była federacja WCW (World Championship Wrestling) – zatrudniająca min. takie gwiazdy jak Hulk Hogan, Randy Savage, Sting, Goldberg oraz Ric Flair.
Inną znaną amerykańską federacją jest Ring of Honor, z której wywodzą się takie gwiazdy jak: CM Punk, Samoa Joe, czy Austin Aries.
Zawodnicy
Największą gwiazdą tej zawodowej formy zapasów był Hulk Hogan, który w latach 80. XX wieku spopularyzował wrestling nie tylko w Stanach Zjednoczonych, ale i na całym świecie.
Inni obecni znani wrestlerzy z WWE to m.in.: Big Show, The Great Khali, Bret Hart, The Undertaker, CM Punk, Sheamus , Rey Mysterio, Matt Hardy, Edge,Triple H, Montel Vontavious Porter, Randy Orton, Batista, John Cena, Jeff Hardy, Mark Henry również są polscy wrestlerzy np Ivan Putski oraz Killer Kowalski który uczył Triple H.
W Meksyku tego rodzaju widowiska noszą nazwę Lucha libre (z hiszpańskiego wolna walka). Najbardziej znanym zawodnikiem lucha libre był zmarły w 1984 roku Rudolfo "El Santo" Guzman Huerta, który oprócz sławy scenicznej na ringu zdobył sławę wśród widowni kinowej, występując w meksykańskich filmach przygodowych pod przydomkiem Święty. Został zapamiętany jako bohater pozytywny, choć nigdy nie pokazał twarzy. Swoją postacią kreował postawę "dobra zwyciężającego zło", toteż potem zarówno w filmach jak i na ringu pomimo spektakularnych i z założenia przegranych walk – niemal zawsze wygrywał.
Wrestling jest alternatywną szansą dla byłych sportowców, z możliwością powrotu do sportu po kontuzji. Przykładami takich zawodników są Bill Goldberg, Mark Henry a także Randy Savage.
Walkę w wrestlingu można wygrać na 5 różnych sposobów. Jeśli stawką walki jest pas mistrzowski, zawodnik rzucający wyzwanie przejmie czempionat, tylko wtedy, gdy wygra przez pinning (pin) lub submission.

Siedziba World Wrestling Entertainment
Pin
Najczęściej spotykana droga do zwycięstwa. Polega na przytrzymanie zawodnika na plecach do momentu, aż sędzia doliczy do trzech, za każdym razem uderzając ręką w matę. Liczenie zwykle trwa 3 sekundy, ale dokładny czas zależy od sędziego – w przypadkach ustanawiania tzw. sędziów specjalnych (zwykle preferujących jednego zawodnika), liczenie może być przeciągane lub przyspieszane. Pin można przerwać odrywając jedną łopatkę od maty lub przez tzw. rope break. Komentatorzy próby pinu określają jako pinfall, cover, one-two-three lub 3-count, zaś po polsku – przypięcie i przyłożenie.Rope break jest to dotknięcie lin w tarakcie pin'u obojętnie jakąś częścią ciała.Tak samo rope break służy do przerwania dzwigni.
Submission (poddanie)

Zobacz więcej w osobnym artykule: poddanie.
Założenie chwytu, po którym przeciwnik sam się poddaje. Poddanie następuje przez trzykrotne uderzenie ręką w matę lub ramię przeciwnika, a w chwytach blokujących ręce – przez werbalne (słowne) poinformowanie sędziego o poddaniu. Podobnie jak pin, chwyt można przerwać przez rope break. Wygrana przez submission jest też nazywana wygraną przez tap-out, a w Polsce – zwycięstwem przez tzw. odklepanie.
KO

Zobacz więcej w osobnym artykule: nokaut.
Sędzia zwykle rozpoczyna liczenie do nokautu, gdy dwaj zawodnicy leżą na ziemi. Liczenie odbywa się tak samo, jak w innych sportach walki, jednak znacznie wolniej.
Count-out
Następuje wtedy, gdy co najmniej jeden zawodnik opuści ring. Sędzia rozpoczyna wtedy liczenie do 10 lub 20 (w zależności od federacji). Jeśli zawodnik nie wróci na ring przed końcem liczenia – przegrywa. W Polsce ten sposób zwycięstwa nazywa się wyliczeniem lub wyliczeniem poza ringowym.
Dyskwalifikacja
Dyskwalifikacja następuje w przypadku rażącego naruszenia zasad. Najczęstszymi jej powodami są:
- Użycie przedmiotu w charakterze broni.
- Gryzienie przeciwnika.
- Ciągnięcie rywala za włosy.
- Ignorowanie rope breaku.
- Atak na sędziego.
- Ciągłe ataki na przeciwnika opierającego się na słupku w rogu ringu.
- Cios poniżej pasa.
- Wtrącenie się do walki osoby trzeciej (lub dodatkowej gdy w ringu walczy więcej niż dwie osoby).
Odmiany walk
Aby zadowolić fanów, wymyśla się coraz nowsze formy rywalizacji. Popularne są walki w klatkach (Steel Cage Match), których zwycięzcą zostaje ten, który jako pierwszy opuści klatkę. Ich odmianą są walki Hell in a Cell, gdzie z klatki można wyjść w dowolnej chwili, a zwycięstwo zdobywa się w sposób identyczny jak w zwykłych walkach. Są też walki z drabiną (Ladder Match), gdzie zwycięzcą jest ten, który za pomocą drabiny ściągnie zawieszony przedmiot nad ringiem, najczęściej obiektem pożądania jest pas mistrzowski(Championship Ladder Match) lub walizka z pieniędzmi (Money In The Bank). W innej formie walki, uczestniczą tzw. tag teamy, czyli tzw. stajnie, są to najczęściej 2-osobowe, lub wieloosobowe zespoły zapaśnicze. Jeśli jedna ze stron ma przewagę liczebną, walkę taką nazywa się Handicap Match'em. Odbyła się też walka, której przegranym okazał się ten, kto jako pierwszy zapłonął prawdziwym ogniem buchającym wokół ringu, czyli tzw. Inferno Match (Mistrzem tych walk był Kane). Innymi są Casket Match (zamknięcie przeciwnika w trumnie), a także idąc za ciosem wymyślono walkę, w której przegrany był zakopywany w grobie (Buried Alive). Popularne są walki typu TLC: Tables, Ladders & Chairs Match – zasady identyczne jak w pojedynkach z drabiną, ale wzbogacone o stoły i krzesła. Są też walki z wykorzystaniem wyłącznie stołu (Table Match), w którym zwycięzcą zostaje ten, kto rzuci przeciwnika na stół, jednocześnie łamiąc mebel. Istnieją również starcia typu Royal Rumble występujące tylko na Royal Rumble PPV. Na początku wychodzą zawodnicy oznaczeni z numerami 1 i 2 i co 90 sekund wchodzi następny zawodnik i tak do zapaśnika z 30 numerem. W walkach tego typu należy wyrzucić przeciwnika z ringu przez najwyższą, trzecią linę. Jeśli uczestnik nie wyleci przez tę linę, może ponownie wejść na ring. Ostatni na ringu zwycięża, a nagrodą jest udział w walce wieczoru na Wrestlemanii o wybrany przez siebie pas mistrzowski. Podobne są walki typu Battle Royal, jednak tam wszyscy zawodnicy od początku są na ringu. Do najdłuższych walk należy Iron Man Match polegający na odliczeniu zawodnika jak najwięcej razy w ciągu określonego wcześniej czasu (zazwyczaj 60 minut). Są też pojedynki typu Last Man Standing, który można wygrać jedynie nokautując przeciwnika i czekając, aż sędzia doliczy do 10 a zawodnik do tego momentu nie wstanie. Istnieje także walka First Blood ("do pierwszej krwii") oraz pozbawione reguł (Hardcore), czyli tzw. "wolna amerykanka" a sędzia jest jedynie od wyznaczania zwycięzcy.
Wypadki śmiertelne
Najbardziej znany, śmiertelny wypadek miał miejsce jeszcze przed walką. Brat wielokrotnego mistrza świata, Breta Harta, Owen, podczas gali w 1999 zjeżdżał na ring przyczepiony liną do sufitu. Mechanizm zatrzaskowy otworzył się, gdy był na wysokości 22 metrów. Uderzył głową w narożnik, po czym z dużą siłą runął plecami na matę. Zmarł w drodze do szpitala.
Mniej znany, wypadek śmiertelny, miał miejsce w 2005 roku, młody wrestler walczący pod pseudonimem "Spider" – Daniel Quirk, pracujący wówczas w federacji UCW, wykonał wysoki skok na przeciwnika, ten jednak nie zdołał go dobrze złapać i Dan uderzył głową w matę, lekarze próbowali uratować młodego zapaśnika, jednak ten nie zdołał się już podnieść. Zmarł mając tylko 22 lata.
Terapii odchudzającej nie przetrzymało serce zapaśnika sumo Yokozuny. We śnie zmarł 40-letni Hawk z najsłynniejszego duetu zapaśniczego Legion Of Doom. Na uduszenie zmarł również Crash Holly. 4 grudnia 2009 zmarł samoański zapaśnik Umaga – przyczyną był atak serca, znalazła go żona nieoddychającego i zakrwawionego, miał krwotok z nosa[27].
Wrestling, uprawiają doświadczeni zawodowcy, doskonale przygotowani do walki. Z powodu tego, iż sport ten jest niebezpieczny dla zdrowia i życia, z powodu licznych wypadków, każdą transmisję z zawodów poprzedza komunikat o tym, by nie próbować typowych zachowań i chwytów w tej formie rywalizacji. Prawo zabrania też w wielu krajach pokazywania transmisji z walk przed godziną 23:00. W niektórych stanach USA dzieci nie są wpuszczane na gale. Restrykcje takie były skutkiem procesu nieletniego amerykańskiego chłopca, który zabił swojego kilkumiesięcznego kuzyna naśladując zachowanie zapaśników. Od tej pory liczne organizacje rodziców prowadzą kampanię przeciw federacjom zapaśniczym.
Podział na postaci i style walki
Postaci
W wrestlingu istnieje podział na 3 główne postaci:
- Heel jest czarnym charakterem, publiczność rzadko jest ku niemu przychylna, choć zdarzają się wyjątki. Heel używa różnych "oszustw" by zwyciężyć, np. kiedy sędzia nie widzi używa jakiegoś obiektu, żeby znokautować przeciwnika. Przykłady takich zawodników to CM Punk, Chris Jericho, The Miz, Batista, Sheamus, Jack Swagger,
- Face jest pozytywnym bohaterem, publiczność w walkach jest często po ich stronie. Face'ami są np. John Cena, Rey Mysterio, Triple H, Christian, Kofi Kingston, MVP, John Morrison, Jeff Hardy, R-Truth, Yoshi Tatsu, Mark Henry, Randy Orton
- Tweener jest postacią łączącą cechy heel'a i face'a. Publiczność zwykle jest po jego stronie, ale czasami stosuje nieczyste zagrania. Typowymi tweenerami są The Undertaker, Kane, Edge
Podział ten nie jest stały, zawodnik będący heelem może z czasem zostać face'em lub odwrotnie. Zabieg tego typu określa się jako heel turn(gdy face staje się heelem). Przykładami są: Batista lub CM Punk. Face turn, zaś wtedy gdy heel zostaje face'em – np.: John Morrison, Randy Orton lub Big Show.
Style
- High Flyers – przez większość walki są w powietrzu, wygrywają przez swoją zwinność. Zawodnicy którzy stosują ten styl to np. Rey Mysterio, Evan Bourne czy Jeff Hardy.
- Brawler – ich akcje polegają na ciosach i kopnięciach prawie w ogóle się nie broniąc. Przykład takiego wrestlera to Mick Foley, Steve Austin lub Vladimir Kozlov.
- Power – wyjątkowo silni zawodnicy. Specjalizują się w silnych rzutach przeciwnikiem na matę. Przykłady: The Undertaker, Big Show, Kane czy Batista.
- Technicy – Używają różnych submission i innych technicznych chwytów. Potrafią wyrywać się z różnych sytuacji. Przykładami "techników" mogą być: Jack Swagger, William Regal czy Bret Hart.
- Wykonawcy stylu amerykańskiego – to styl łączący powyższe 4 style, z którego powstał piąty. Zwykle wrestlerzy którzy preferują ten styl są Maint Eventerami. Wykonawcami tego stylu są m.in.: Triple H, John Cena, Ted DiBiase,Shawn Michaels,Randy Orton.
Znane federacje zawodowych zapasów
- World Wrestling Entertainment (WWE)
- Total Nonstop Action Wrestling (TNA)
- Ring of Honor (ROH)
- All Pro Wrestling (APW)
- Coastal Championship Wrestling (CCW)
- Dragon Gate USA (DGUSA)
- Empire Wrestling Federation (EWF)
- Florida Championship Wrestling (FCW)
- Full Impact Pro (FIP)
- In Your Face Wrestling (IYFW)
- Jersey All Pro Wrestling (JAPW)
- Juggalo Championship Wrestling (JCW)
- Maryland Championship Wrestling (MCW)
- Mondo Lucha! (ML)
- Ohio Valley Wrestling (OVW)
- Shimmer Women Athletes
- Southern Wrestling Federation (SWF)
- Tennessee Independent Wrestling Federation (TIWF)
- Vanguard Championship Wrestling (VCW)
- Virginia Championship Wrestling (VCW)
- World Wrestling Professionals (WWP)
- Naked Women's Wrestling League (NWWL)
Polskie federacje pro-zapaśnicze
- Do or Die Wrestling (DDW)
- Total Blast Wrestling (TBW) – założona w grudniu 2009, przez znanego polskiego komentatora wrestlingu i zapaśnika – Andrzeja Suprona.
Zobacz też
- Rozrywka sportowa
- Zapasy
- Grappling
Linki zewnętrzne

Wikimedia Commons ma zbiór multimediów związanych z tematem:
Wrestling
- Oficjalna strona Total Nonstop Action Wrestling (ang.)
- Oficjalna strona World Wrestling Entertainment (ang.)
- Kalendarium wrestlingu od 1873 roku do dziś
- Lista zawodników którzy zmarli przed 50 w ostatnich 10 latach(ang.)
Przypisy
- ↑ WWE Faces Steroid Scandal: WWE Performers Among 11 Pro Wrestlers Named in Probe
- ↑ Steroids in WWE « Health & Beauty
- ↑ Chris Benoit Doc Gets Ten in The Pen | TMZ.com
- ↑ Dr. Phil Astin Sentenced to 10 Years in Prison
- ↑ Breaking News: Former WWE Superstar Jeff Hardy Arrested For Drugs! | Bleacher Report
- ↑ YouTube – WWE Steroids News Story
- ↑ YouTube – Wild World of Sports on Steroids in wrestling
- ↑ Wrestling With Tragedy – CBS News Video
- ↑ YouTube – Death Grip: Inside Pro Wrestling (Part 1 of 6)
- ↑ John Cena Suffers Legitimate Career Threatening Neck Injury
- ↑ http://www.usatoday.com/news/health/spotlight/2001-01-16-spotlight320.htm
- ↑ Wrestling Information Archive – WWE Injury List
- ↑ Pro Wrestler’s Brain Damage Could Have Led Him To Murder
- ↑ Wrestler Chris Benoit Brain's Forensic Exam Consistent With Numerous Brain Injuries
- ↑ Hayabusa
- ↑ The Most Gruesome Injuries in Wrestling History | Bleacher Report
- ↑ professional-wrestling-aerial-techniques.compareduk.co.uk/
- ↑ 18,0 18,1 Full list of wrestling fatalities | The Sun |Sport|Wrestling
- ↑ Japanese wrestling legend Mitsuharu Misawa dies in ring | The Sun |Sport|Wrestling
- ↑ BODYSLAMMIN' 4EVER – WRESTLING OBITUARIES
- ↑ StateMaster – Encyclopedia: Brian Ong
- ↑ Flak Magazine: The Dead Wrestlers Society Part III, 11-27-07
- ↑ 23,0 23,1 PWTorch – WWE News and Pro Wrestling Coverage Since 1987
- ↑ GARY WILL: Deceased Pro Wrestlers – A Tribute to Mat Stars of the Past – Dead Wrestlers
- ↑ Brian Ong
- ↑ Gibbs, J. (1990). Getting kicks from champagne: the alcohol-aggression theories. Drinking and Public Disorder,International One Day Conference, The Department of Experimental Psychology, Oxford
- ↑ Edward "Umaga" Fatu nie żyje!
Źródło „http://pl.wikipedia.org/wiki/Wrestling”